Úkimettiń ekonomıkalyq blogy qarajat úsh baǵytta bólinetinin aıtty. Birinshi baǵyt – tótenshe jaǵdaıdy eskere otyryp, ekonomıkalyq turaqtylyqty qamtamasyz etý. Ekinshi baǵyt – makroekonomıkalyq kórsetkishterdiń ózgerýine daıyndyq. Úshinshi baǵyt – azamattar men ekonomıkany qoldaý, sonyń ishinde memleket basshysynyń jeke tapsyrmalaryn oryndaý.
COVID-19 vırýsynyń taralýyna baılanysty álemniń kóptegen eli daǵdarysqa qarsy sharalarǵa buryn-sońdy bolmaǵan kólemde qarjy bóldi. G-20 elderiniń basshylary qazirgi daǵdarysqa qarsy turý úshin shamamen 5 trln dollar jumsaýǵa daıyn ekendikterin málimdedi - bul jyl saıynǵy álemdik ekonomıkanyń 6% quraıdy.
Mundaı málimetterdi ranking.kz habarlaıdy.
Amerıka Qurama Shtattarynyń basshylary 2,2 trln AQSh dollaryna eseptelgen daǵdarysqa qarsy paketti maquldady. Bul eldiń JIО́-niń 12,4%. Onyń ishinde 500 mıllıard AQSh dollary korporasııalarǵa, 367 mıllıard dollardy shaǵyn bıznesti nesıelendirýge, 130 mıllıard dollaryn jergilikti jáne shtattyq úkimetter alady.
100 mıllıard dollardy AQSh medısınalyq mekemeleriniń qajettilikterine jumsalady.
Germanııa óz kezeginde daǵdarysqa qarsy sharalarǵa 1,4 trln dollardan astam qarjy bólýge daıyn. Bul JIО́-niń 37% quraıdy.
Ulybrıtanııa (439 mlrd. Dollar nemese JIО́-niń 16%),
Italııa (402 mlrd dollar nemese JIО́-niń 20%).
Fransııany (376 mlrd. Dollar nemese JIО́-niń 14%) bólýge daıyn.
Qazaqstan 13,4 mlrd dollar, JIО́-niń 8,6% (5,9 trln teńge).
Eske salaıyq, daǵdarysqa qarsy sharalar jıyntyǵy, salyqtyq preferensııalar men jergilikti deńgeıde qoldaýdy qospaǵanda, 5,9 trln teńgeni quraıdy; onyń ishinde 2,5 trln teńge - bıýdjetten tys qarajattan, 3,5 trln teńge - respýblıkalyq bıýdjetten.
Biz ózimizben irgeles jatqan elderdiń daǵdarysqa qarsy sharalar paketi týraly resmı kózderden málimetter jınaýǵa tyrysyp kórdik. Bul 2020 jyldyń 7 sáýirindegi málimetter. Munda kórsetilgen derekter ózgerýi ábden múmkin.
О́zbekstan
О́zbekstanda koronavırýs karantınine baılanysty bıznes pen halyqty qoldaý úshin daǵdarysqa qarsy jańa sharalar qabyldandy. Bul týraly prezıdent Shavkat Mırzııoevpen kásipkerlikti jáne azamattardy qoldaý máseleleri boıynsha kezdesý barysynda aıtyldy.
Josparǵa sáıkes týrıstik agenttikter jyl sońyna deıin jer salyǵy men múlik salyǵyn tóleýden bosatylady. Olar úshin áleýmettik salyq stavkasy qazirgi 12% -dan 1% -ǵa deıin tómendetildi.
Tabysy 50% tómendegen shaǵyn bıznes sýbektileri aınalym salyǵyn, sondaı-aq jer salyǵyn, múlik salyǵyn tóleý merzimin 2020 jyldyń 1 qazanyna deıin keıinge qaldyrady. Karantınge baılanysty jumysyn toqtatqan 150 myńnan astam jeke kásipkerge jeke tabys salyǵy men áleýmettik salyqtyń belgilengen mólsheri alynbaıdy.
Zańdy tulǵalardyń gaz ben elektr qýaty úshin aldyn ala tólem jasaý qajettiligi qazirgi 100% -dan 30% -ǵa deıin tómendetildi.
Kásipkerlikti qoldaý qory kásipkerlerge nesıe boıynsha shyǵyndardyń 12% -yn paıyzdyq mólsherlememen 28% óteıdi. Ol úshin 400 mıllıardtan astam sýmma (41 mıllıon dollar) bólý josparlanǵan. Memleket qıyn jaǵdaıda turǵan ınvestorlar úshin nesıelik mindettemelerdi oryndaý merzimderin 12 trıllıon sýmǵa (1,2 mıllıard dollar) uzartady.
Maqta-toqyma klasterlerine qarjylyq qoldaý kórsetiledi. Byltyrǵy nesıelerdi qaıtarý merzimi 1 qazanǵa deıin uzartyldy. Úıde jumys isteıtin qolónershiler 50 mıllıon dollar nesıe alady dep kútilýde.
Taǵy 3,6 trıllıon sým (376 mıllıon dollar) respýblıkanyń Daǵdarysqa qarsy qorynan áleýmettik qyzmetter men ınfraqurylym qurylysyna bólinedi. Bul 10 myńnan astam jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi.
«Tipti bir kásiporyndy toqtata turýdyń kez-kelgen jaǵdaıyn tótenshe dep qabyldaý kerek» dedi О́zbekstan Prezıdenti.
Maqta-toqyma klasterlerine qarjylyq qoldaý kórsetiledi. Byltyrǵy nesıelerdi qaıtarý merzimi 1 qazanǵa deıin uzartyldy. Úıde jumys isteıtin qolónershiler 50 mıllıon dollar nesıe alady dep kútilýde.
Taǵy 3,6 trıllıon sým (376 mıllıon dollar) respýblıkanyń Daǵdarysqa qarsy qorynan áleýmettik qyzmetter men ınfraqurylym qurylysyna bólinedi. Bul 10 myńnan astam jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi.
«Tipti bir kásiporyndy toqtata turýdyń kez-kelgen jaǵdaıyn tótenshe dep qabyldaý kerek» dedi О́zbekstan Prezıdenti.
Azyq-túliktiń eń tanymal túrlerine baǵanyń ósýine jol bermeý maqsatynda memleket jyl sońyna deıin un, ósimdik maıy, et jáne sút ónimderi, qant jáne gıgıena ónimderin ákelýge kedendik bajdar men aksızderdi alyp tastady.
Naýryz-maýsymda aıaqtalatyn balaly otbasylarǵa járdemaqy tóleý, bala kútimi jáne materıaldyq kómek kórsetý merzimi 6 aıdan 1 jylǵa deıin uzartyldy. Jalǵyzbasty qarttar men múgedekterge memleket azyq-túlik (18 túri) jáne gıgıena quraldarymen aqysyz negizde beriledi.
Azyq-túliktiń eń tanymal túrlerine baǵanyń ósýine jol bermeý maqsatynda memleket jyl sońyna deıin un, ósimdik maıy, et jáne sút ónimderi, qant jáne gıgıena ónimderin ákelýge kedendik bajdar men aksızderdi alyp tastady.
Naýryz-maýsymda aıaqtalatyn balaly otbasylarǵa járdemaqy tóleý, bala kútimi jáne materıaldyq kómek kórsetý merzimi 6 aıdan 1 jylǵa deıin uzartyldy. Jalǵyzbasty qarttar men múgedekterge memleket azyq-túlik (18 túri) jáne gıgıena quraldarymen aqysyz negizde beriledi.
Reseı
Reseı Mınıstrler kabıneti koronavırýstyq pandemııa jaǵdaıynda azamattar men bıznesti qoldaý boıynsha qosymsha sharalar qabyldaýǵa nıetti. Daǵdarysqa qarsy sharalardyń jańa paketi týraly seısenbi, 7 sáýirde premer-mınıstr Mıhaıl Mıshýstın Memlekettik Dýmadaǵy «Edınnaıa Rossııa» partııasy fraksııasynyń basshylyǵymen kezdesýde málimdedi.
Onyń aıtýynsha, biz «sheshimderdiń keń aýqymy, onyń ishinde halyq pen kásipkerlerdi qoldaý máseleleri týraly» aıtyp otyrmyz. Sonymen birge ol naqty usynystar men olardy júzege asyrý merzimderin ataǵan joq.
Bıýdjettik emes qyzmetkerlerge arnaıy tólemder
Bul rette «Edınnaıa Rossııa» partııasynyń jetekshisi Sergeı Mıronov bıýdjetten tys kásiporyndardyń jumysshylaryna arnaıy qarajat tóleý múmkindigin qarastyrý qajet degen pikir bildirdi. Onyń baǵalaýy boıynsha, bul qarajattardy Ulttyq ál-aýqat qorynan tartýǵa bolady jáne tólemder mólsheri aımaqtaǵy ortasha jalaqyǵa teń bolýy múmkin. Sonymen qatar, partııa jumyssyzdarǵa jáne pandemııa kezinde jumysynan aırylǵan adamdarǵa qosymsha tólemder engizýdi usynady. «Biz olarǵa keminde aıyna eń tómengi jalaqy tóleý múmkindigin qarastyrýymyz kerek», - dedi Mıronov. 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap eń tómengi jalaqy 11 280 rýbldi quraıdy.
Qyrǵyzstan
Úkimet aldaǵy 2-3 aıda qysqa merzimdi basymdyq josparyn qabyldady. Bul týraly brıfıngte vıse-premer Erkin Asrandıev málimdedi.
Onyń aıtýynsha, josparda birneshe baǵyt bar.
«Birinshisi - azyq-túlik qaýipsizdigi, ekinshisi - bıznes úshin demalys. Atap aıtqanda, salyqtar, áleýmettik tólemder jáne kommýnaldyq qyzmetter úshin úsh aıǵa. Eger bul tólemder keshiktirilse, aıyppuldar men aıyppuldar bolmaıdy. Salyq deklarasııasyn tapsyrý merzimi aýystyryldy» dep eske aldy ol.
Vıse-premer taǵy bir baǵytty atap ótti - bıznesti qoldaý úshin resýrstar tartý.
«Biz eki baǵytty qarastyryp jatyrmyz. Reseı-Qyrǵyz damý qorynyń ýaqytsha qol jetimdi qarajatyn paıdalanamyz. Qazir kelissózder bastaldy. Sonymen qatar biz donorlyq seriktestermen kelissózder júrgizýdemiz. Atap aıtqanda, EQDB-men 100-150 mln. Olardyń 50 paıyzyn granttyq negizde usynýǵa bolatyndyǵy týraly habarlandy. Sonymen qatar biz ADB, DB jáne EQDB-men kelissózder júrgizip jatyrmyz» dedi Erkin Asrandıev.
Onyń aıtýynsha, Qyrǵyzstan bıznesti salyqtan tolyqtaı bosatyp, bıýdjetten qarajat bóle almaıdy. «Bizdiń bıýdjet buǵan jol bermeıdi. Biz óz múmkindikterimizdi sanaly túrde baǵalaýymyz kerek, biz basqa damyǵan elderdiń tájirıbesin qaıtalaı almaımyz» dep atap ótti Erkin Asrandıev.
Vıse-premer jyl sońyna deıin eseptelgen, ekonomıkany jandandyrýǵa jáne qalpyna keltirýge baǵyttalǵan daǵdarysqa qarsy sharalardyń ekinshi paketi ázirlenip jatqandyǵyn atap ótti.
Vıse-premer jyl sońyna deıin eseptelgen, ekonomıkany jandandyrýǵa jáne qalpyna keltirýge baǵyttalǵan daǵdarysqa qarsy sharalardyń ekinshi paketi ázirlenip jatqandyǵyn atap ótti.
«Meniń oıymsha, uzaq merzimge - kelesi úsh jylǵa arnalǵan úshinshi paketti ázirleý qajet» dedi ol.